skip to Main Content

Op deze pagina houden we je op de hoogte van het nieuws rondom de COVID-19 pandemie en de IC’s in Nederland.

Wilt u snel verder worden geholpen? Onderstaand vindt u de belangrijkste nummers.

Slachtofferhulp Nederland

Tel : 088-7460090

Emotionele ondersteuning, informatie en advies voor naasten van IC-patiënten (op IC of verpleegafdeling) & nabestaanden.

Meer informatie vindt u op deze website.

Het Nationale Zorgnummer

Tel : 0900-2356780

Voor vragen over zorg en ondersteuning, ook in tijden van corona.
Ma t/m do van 09.00-13.00 (€ 0,20 per gesprek)

Meer informatie vindt u op deze website.

Rode Kruis Coronalijn

Tel : 070-4455888

Voor een luisterend oor, advies of extra hulp omdat je in thuisisolatie zit.

Meer informatie vindt u op deze website.

IC Connect

Tel : 088 505 43 09

Voor vragen van voormalig IC-patiënten en naasten.

Persvragen:
communicatie@icconnect.nl

Corona nieuws

De Long Alliantie Nederland heeft de “Handreiking voor de zorg; Behandeling en begeleiding van post-COVID-patiënten: het COVID-19 Associated Syndrome” uitgebracht.

De Long Alliantie Nederland heeft de "Handreiking voor de zorg; Behandeling en begeleiding van post-COVID-patiënten:…

Lees meer

Stichting NICE opent coronapagina

De Stichting Nationale Intensive Care Evaluatie (NICE) heeft een Coronapagina geopend. Hier kunt u  dagelijks…

Lees meer

Het Standpunt Nazorg voor IC-patiënten met COVID-19 is gereed

Onder leiding van het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten zijn op basis van expert…

Lees meer

Nieuwe video: Beademing op de IC

We leggen je in onze nieuwste video uit hoe invasieve beademing op de IC werkt,…

Lees meer

Ondersteuning naasten van IC patiënten door Slachtofferhulp Nederland

De beroepsvereniging van intensivisten (NVIC) heeft de Stichting FCIC & patiëntenvereniging IC Connect gevraagd om…

Lees meer

Intensive Care tijdens corona: wat kan u verwachten?

Intensivist Anne Rutten en haar collega’s uit het Elizabeth Tweestedenziekenhuis maakten de film “Intensive Care…

Lees meer

Opname

Als gevolg van ernstige coronaklachten, is je dierbare opgenomen op een afdeling voor Intensive Care. ‘Intensive care’ is de Engelse benaming voor ‘intensieve behandeling’ en wordt ook wel afgekort als IC. Op de IC is dag en nacht een gespecialiseerd team zorgprofessionals aanwezig, bestaande uit intensivisten, IC-verpleegkundigen, IC-artsen, fysiotherapeuten en vele andere zorgverleners. Zij werken nauw samen om je dierbare de meest optimale en gespecialiseerde zorg te bieden.

Vanwege het enorme aantal coronapatiënten en de grote drukte op de IC’s werken er dezer dagen ook personeelsleden van andere ziekenhuisafdelingen op de IC. Het kan daardoor zijn dat je contactpersoon van de IC niet de hoofdbehandelaar van je dierbare is. Uiteraard staan je contactpersoon en de hoofdbehandelaar voortdurend met elkaar in contact, zodat je contactpersoon precies kan vertellen hoe het met je dierbare gaat.

Een IC-opname is behalve voor de patiënt ook voor jou als naaste een heftige ervaring. Door alle hectiek rondom corona, zal die ervaring mogelijk nog heftiger zijn dan normaal. Daarin speelt ook mee dat het personeel – anders dan vóór de coronapandemie – in beschermende kledij rondloopt en mondmaskers draagt. Dat zorgt voor een extra beklemmende sfeer.

In dit filmpje legt intensivist Armand Girbes van het Amsterdam UMC uit hoe een opname op de IC van zijn ziekenhuis verloopt. Verpleegkundige Lidwien van der Schans vertelt iets over de beademing van coronapatiënten op de IC.

Op deze pagina vind je informatie over het bed van de patiënt, en over allerlei zaken daaromheen, zoals de monitor, de voeding en diverse infuuslijnen.

Longproblemen

De behandeling van je dierbare richt zich op de problemen die het coronavirus in de longen geeft: (dubbele) longontsteking en/of ARDS (Acute Respiratory Distress Syndrome). Bij coronapatiënten zijn dit de belangrijkste redenen voor IC-opname.  Met name ARDS kan voor een acute verslechtering van de situatie zorgen, waardoor de patiënt onmiddellijk kunstmatig beademd zal moeten worden. Ook voor longontsteking is kunstmatige beademing heel vaak nodig.

Meer informatie over longontsteking en ARDS vind je op deze pagina, onder Infectieziekten.

Een uitleg over het ontstaan van een longontsteking kun je vinden in dit filmpje van de Universiteit van Nederland, met longarts Menno van der Eerden van het Erasmus MC in Rotterdam.

Behandeling

De behandeling van coronapatiënten op de IC is gericht op de toediening van zuurstof en het kunstmatig beademen. Een beademingsmachine neemt het ademhalen over van de je dierbare. De beademing gebeurt in de meeste gevallen via een beademingsbuis in de luchtpijp.

Het overnemen van de beademing door een machine is nodig omdat de besmetting met het coronavirus voor ernstige ontstekingen in de longen heeft gezorgd. Hierbij kan longweefsel beschadigd raken. Dat maakt het voor lichaam onmogelijk om genoeg zuurstof binnen te krijgen en koolzuur uit te scheiden. Hiervan wordt je dierbare kortademig en benauwd. Door kunstmatig te beademen, wordt de ademhaling geheel overgenomen en krijgt het lichaam de kans de resterende energie te gebruiken voor het gevecht tegen het virus.

Als je dierbare kunstmatig beademd moet worden, ligt hij/zij (meestal) op zijn/haar buik. Deze buikligging is nodig; de longen hebben aan de rugzijde een groter oppervlak dan aan de voorzijde, waardoor de doorbloeding beter is. Door de patiënt op de buik te draaien, gaat een deel van de longblaasjes weer open en kan de uitwisseling van zuurstof en koolstofdioxide beter plaatsvinden. Een ander voordeel is dat opgehoopt slijm makkelijker wegloopt bij een patiënt in buikligging.

Ligt je dierbare gewoon op zijn rug, dan heeft hij/zij een minder zware beademing nodig.

Een patiënt die kunstmatige beademing nodig heeft, wordt vaak in slaap gebracht (‘gesedeerd’). Gesedeerd zijn betekent in feite dat iemand kunstmatig in slaap wordt gehouden. Het bewustzijn wordt verlaagd door het toedienen van rustgevende of slaapmedicijnen. Daardoor voelen ze geen pijn of benauwdheid. Door de sedatie kan je dierbare niet praten. Ook de hoestreflex is verminderd. Om te voorkomen dat hij stikt in zijn eigen slijm, worden de longen uitgezogen met een uitzuigslangetje.

Tijdens het verblijf op de IC wordt je dierbare constant uitgebreid in de gaten gehouden door de aanwezige artsen en verpleegkundigen. Regelmatig wordt de nier- en leverfunctie gecontroleerd. Via een slangetje in de neus krijgt hij/zij voeding.

Klik hier voor een filmpje over het beademingsapparaat.

Duur van de behandeling

Het is vooralsnog niet duidelijk hoelang een behandeling van een coronapatiënt duurt. De ervaringen zijn tot dusverre dat een behandeling op de IC van twee à drie weken vrij standaard is. Pas dan kunnen artsen concluderen of de behandeling aanslaat of niet.

Wat het lastig maakt om een voorspelling te doen over de duur van de behandeling, is de totale onvoorspelbaarheid van de ziekte. Het ene uur kan het ogenschijnlijk goed gaan met je dierbare, het uur daarna kan er opeens een verslechtering zijn opgetreden in de situatie. Ook artsen staan dus regelmatig voor een raadsel.

Tijdens de behandeling loopt je naaste het risico op extra problemen, als gevolg van zijn/haar verzwakte conditie. Denk daarbij aan problemen met de nieren, doorligwonden en een delier (staat van verwardheid). Meer hierover kun je lezen op deze pagina.

Succes van de behandeling

Er is geen medicijn tegen het coronavirus. Patiënten krijgen soms wel enkele dagen chloroquine, een antimalariamiddel. Het is nog niet duidelijk hoe effectief dit middel bij corona-infecties is.

Had je dierbare voor opname al een ziekte onder de leden (bijvoorbeeld ernstig long- of hartfalen), dan is de kans op een succesvolle behandeling minder groot. Ook patiënten die voor opname al erg kwetsbaar waren vanwege een hoge leeftijd, lopen het risico op een minder succesvolle behandeling. Dit kan ook tot het overlijden leiden.

Ook als de behandeling slaagt, is de kans aanwezig dat je dierbare longschade aan zijn ziekte overhoudt. Een succesvolle behandeling van de corona-infectie kan evenmin voorkomen dat je dierbare symptomen gaat ervaren die onder het Post Intensive Care Syndroom vallen. Meer informatie daarover vind je op deze pagina.

Contact over de behandeling

Je krijgt na de opname van je dierbare een contactpersoon toegewezen, die jou op de hoogte houdt van het verloop van de behandeling. Normaal gesproken is dat een IC-verpleegkundige, maar het kan in deze coronatijden ook een andere zorgprofessional zijn.

Normaal gesproken is er bijna dagelijks een gesprek tussen de intensivist en de familieleden op de IC-afdeling, maar door de besmettelijkheid van het coronavirus én de grote drukte op de afdeling, is dat nu niet mogelijk. Het contact over het verloop van de behandeling van je dierbare zal dan ook vooral via de telefoon verlopen. Dat kan een ‘gewoon’ telefoongesprek zijn, maar het kan ook via beeldbellen. Hiervoor wordt bijvoorbeeld Facetime, Skype of WhatsApp gebruikt.

Bezoektijden

De enorme besmettelijkheid van het coronavirus én de grote drukte op de IC-afdeling maakt dat het in veel ziekenhuizen niet mogelijk is om op bezoek te gaan bij je dierbare. Dat geldt voor het hele ziekenhuis, maar zeker voor de afdeling IC, omdat daar de meest kwetsbare patiënten liggen. De bezoekbeperking is er ook omdat er schaarste is op het gebied van beschermende kleding, mondkapjes, handschoenen et cetera. De beschermende middelen die er zijn, worden gebruikt door de zorgverleners.

Die bezoekbeperking is voor iedereen verschrikkelijk. Je wilt immers het liefst nabij je dierbare zijn, zeker nu, nu hij/zij in zo’n kwetsbare positie verkeert.

Ook voor het personeel is de bezoekbeperking moeilijk; op de meeste IC-afdelingen werkte men de laatste jaren juist toe naar een situatie waarin het voor naasten 24 uur per dag mogelijk was om aan het bed van hun dierbare te zitten. Nu zit men met het extreme tegenovergestelde: nul bezoek.

Alternatieven voor bezoek

In sommige ziekenhuizen kun je een blik werpen op het bed waarin je dierbare ligt via een camera (al dan niet van een smartphone of tablet). Dat is nog niet in ieder ziekenhuis zo.

Niet iedereen heeft er overigens even goede ervaringen mee. Aan de ene kant is het misschien fijn om je dierbare te zien, aan de andere kant is een IC-bed met alle toeters en bellen er omheen niet bepaald een ‘fijn’ beeld. Het zien van je dierbare ‘op afstand’ kan de machteloosheid die je als naaste voelt ook extra benadrukken.

Kinderen en bezoek

Kinderen vallen eveneens onder de bezoekbeperking. Zij kunnen via verhalen van ouders/verzorgers of IC-personeel op de hoogte gehouden worden van de situatie waarin hun dierbare zich bevindt.

Het is verstandig om in de communicatie met kinderen een paar regels in acht te nemen:

  • Niets zeggen is niet beter
  • Benoem de ziekte en de oorzaak van de ziekte (om te voorkomen dat kinderen denken dat het ‘hun schuld’ is)
  • Een kind is zelden te jong om te beseffen dat er ‘iets’ gaande is
  • Wees open en eerlijk
  • Doseer je informatie; geef niet teveel informatie in één keer
  • Creëer eerst een veilige sfeer als je een kind informeert
  • Als er geen vragen komen van het kind, betekent dat niet dat het kind geen vragen heeft
  • Geef ruimte voor emoties

Beëindigen van de behandeling

Je dierbare voert op de IC-afdeling een gevecht op leven en dood. De behandeling kan om twee redenen eindigen. De twee redenen hebben twee verschillende uitkomsten, een goed en een slechte:

  • De goede uitkomst is: je dierbare is weer in staat zelfstandig te ademen. In dat geval wordt de kunstmatige beademing gestaakt
  • De slechte uitkomst is: het lukt je dierbare niet zelfstandig te ademen, ondanks wekenlange kunstmatige beademing. Er kan een moment komen dat het verlengen van de behandeling medisch zinloos is. Dan wordt de beademing gestaakt. De beademingsmachine wordt afgekoppeld. Vrij snel daarna zal je dierbare overlijden.

Een net zo slechte uitkomst is dat je dierbare tijdens de beademing komt te overlijden, omdat het virus toch al teveel beschadigingen in de longen heeft veroorzaakt.

Van de beademing af

Als je dierbare weer zelfstandig kan ademen, zal hij/zij na korte tijd – één à twee dagen – de IC verlaten. Hij/zij verhuist naar een andere ziekenhuisafdeling. Dat is enerzijds een goed teken. Anderzijds is dit nog maar het begin van een lang traject.

Door besmetting met het coronavirus, is er schade aan de longen ontstaan. Die schade is door het verblijf op de IC niet gerepareerd. Hoeveel schade er aan de longen is, is per persoon verschillend. Hoeveel schade er blijft, is ook per persoon verschillend. Veel hangt af van het herstelvermogen van de longen.

Je moet er rekening mee houden dat er (enige) restschade blijft bestaan. Dat kan in de praktijk betekenen dat je dierbare een sterk verminderde conditie heeft, in vergelijking met de tijd vóór de coronabesmetting. Het kan ook betekenen dat je dierbare slechts lichte (long)klachten aan de virusinfectie overhoudt.

Je dierbare zal ook te maken krijgen met het Post Intensive Care Syndroom. Het is voor zowel de patiënt als de naasten goed om daarop voorbereid te zijn. Meer informatie over het Post Intensive Care Syndroom vind je op deze pagina.

Algemene informatie over de periode na de IC-opname vind je hier.

Afscheid nemen

Als het in de ogen van de arts medisch zinloos is om de kunstmatige beademing voort te laten gaan, wordt de behandeling gestaakt. Uiteraard neemt de arts die beslissing niet zomaar. Hij overlegt daarover met collega’s, maar ook met naasten.

Nadat de beslissing is genomen, wordt de beademingsapparatuur afgekoppeld. Normaal gesproken krijg je als naaste de mogelijkheid om hierbij aanwezig te zijn. Dat kan nu, vanwege corona, anders zijn. Het beëindigen van de kunstmatige beademing is een aangrijpend en emotioneel moment, vooral omdat je dierbare kort daarna zal komen te overlijden. Dat kan een paar minuten tot hooguit enkele uren duren. De arts kan daarover een voorspelling doen.

Het ziekenhuis zal er alles aan doen om het mogelijk te maken dat je bij dit moment aanwezig kan zijn. Soms kunnen er echter omstandigheden zijn waardoor het voor jou niet mogelijk is om naar het ziekenhuis te komen. Je kunt bijvoorbeeld zelf te ziek zijn.

Kun je er als dierbare niet bij zijn, bespreek dan, als je dat wil, de mogelijkheid om de afkoppeling van de apparatuur bij te wonen via een cameraverbinding. Zorg ervoor dat je dan niet alleen bent. Zorg voor mensen om je heen die je kunnen steunen. Sta toe dat die mensen een tijdje bij je blijven. Het is niet dramatiserend bedoeld, maar het zien sterven van je dierbare is erg heftig als je naast het bed van je dierbare zit. Het is nóg heftiger als je alleen maar op afstand kunt toekijken. Doe dat niet alleen.

Rouw

Nadat je dierbare is overleden, komt alles in het teken te staan van de uitvaart. Daarvoor moeten tal van beslissingen genomen worden. Tegelijkertijd zul je overvallen worden door emoties. Het verdriet om het verlies van je dierbare is niet te mijden.

Alle emoties die je rondom het verlies van je dierbare ervaart, noemen we ‘rouw’. Dat kan behalve verdriet ook ongeloof, boosheid of een gevoel van leegte zijn. De rouw zal extra zwaar zijn, omdat je je dierbare zo plotseling hebt verloren. Dat is heel anders dan wanneer je het overlijden al maanden van te voren ziet aankomen. Ook kan het extra zwaar zijn als je dierbare in een ziekenhuis in een ander deel van het land lag, en je er om die reden niet bij in de buurt kon zijn.

Rouwen kost ontzettend veel energie. Dat geldt voor de eerste dagen en weken na het verlies, maar waarschijnlijk ook nog vele maandenlang. Probeer goed voor jezelf te zorgen. Probeer je normale hoeveelheid nachtrust te halen, eet goed/gezond en blijf in beweging. Zoek steun bij mensen om je heen, om je verdriet te delen.

Er staat geen vaste tijd voor rouw. Er bestaat ook geen juiste manier. Ieder mens doet dat op zijn/haar eigen manier. Jij dus ook.

Kijk hier voor meer informatie over rouw.

Back To Top