Goede communicatie is het overbrengen van de juiste boodschap op het juiste moment en op de juiste manier aan de juiste betrokkenen.

Doelstelling

Bevorderen en optimaliseren van communicatie op de intensive care (IC) tussen patiënten, naasten en professionals.

Communicatie vormt een essentiële pijler van persoonsgerichte zorg, waarbij de focus ligt op het betrekken van patiënten, naasten en zorgverleners bij alle aspecten van zorg. Deze communicatie strekt zich uit van tijdige, juiste en volledige informatie-uitwisseling tussen zorgverleners en patiënten plus hun naasten tot betrokkenheid van naasten bij het besluitvormingsproces.

Communicatie voor patiënten en naasten

In de stressvolle IC-omgeving hebben patiënten en naasten behoefte aan tijdige informatie over de gezondheid en behandeling. Het verstrekken van de juiste informatie, vooral onder emotionele druk, vereist goed ontwikkelde communicatieve vaardigheden van professionals. Juiste communicatie schept vertrouwen, bevordert respect en draagt bij aan gezamenlijke besluitvorming.

Communicatie met iemand die niet kan praten

Het onvermogen om te praten is een van de meest stressvolle ervaringen voor patiënten op de IC. Professionals dienen actief te communiceren met patiënten die niet kunnen praten, gebruikmakend van (elektronische) hulpmiddelen en non-verbale communicatie (aanraking) om de communicatie te bevorderen. Op deze pagina kun je hier meer over lezen.

Gezamenlijke besluitvorming

Intensief contact met naasten is cruciaal, aangezien IC-patiënten vaak niet in staat zijn om besluiten te nemen over hun behandeling. Naasten moeten onverwachts belangen behartigen in een crisissituatie. Dit benadrukt het belang van gezamenlijke besluitvorming.

Hoe kun je communicatie op de IC verbeteren?

Enkele algemene suggesties voor communicatieverbetering op de IC:

  • Praat met de patiënt, zelfs als deze niet antwoordt.
  • Stel jezelf altijd voor en leg uit wat je gaat doen.
  • Communiceer zorgvuldig en mensgericht, met empathie, zelfs als de patiënt lijkt te slapen.
  • Communiceer daadkrachtig waar nodig, met respect voor individuele wensen en normen.
  • Gebruik hulpmiddelen en non-verbale communicatie.
  • Betrek andere disciplines tijdig in het zorgproces.
  • Stimuleer de betrokkenheid van naasten gedurende het hele zorgproces.
  • Overleg en maak gebruik van elkaars sterke eigenschappen.
  • Stimuleer het gebruik van informatiemateriaal, zoals folders of apps. Ze kunnen nooit een persoonlijke ontmoeting vervangen, maar wel ondersteunend zijn in de informatiebehoeften van naasten.

Projecten rond communicatie op de IC

Het Lectoraat Acute Intensieve Zorg heeft in samenwerking met ziekenhuizen een film en gesprekskaart ontwikkeld om kwetsbare ouderen en hun naasten beter te betrekken bij besluitvorming over opname en behandeling op de IC. Stichting FCIC was betrokken in de stuurgroep.

In de Richtlijn Nazorg en revalidatie van intensive care patiënten, worden aanbevelingen gedaan tav voorlichting en communicatie aan patiënten en naasten in de verschillende fases van het ziekteproces.

Lees meer over onze projectgroep Communicatie aan de beademing