Patiënt- en Familiegerichte Zorg (PFGZ) heeft als doel de patiënt en naasten te betrekken bij alle aspecten van de zorg. Het omvat vier essentiële onderdelen: waardigheid, respect, het delen van informatie en samenwerking.

PFGZ streeft ernaar de dagelijkse zorg zoveel mogelijk af te stemmen op de wensen en behoeften van de patiënt en zijn of haar naasten. Er zijn aanwijzingen dat deze benadering de negatieve impact van een intensive care (IC)-opname voor zowel de patiënt als de naasten op korte en lange termijn kan verminderen. Daarnaast lijkt PFGZ ook voordelen op te leveren voor de zorgverlener, zoals het verminderen van burn-out, het verhogen van de eigen effectiviteit en het vergroten van werkplezier.

Het verlenen van PFGZ op een IC is echter geen eenvoudige taak. Het acute karakter en de technische omgeving van de IC, strikte protocollen, ernst van de ziekte en sedatie zijn factoren die het verlenen van PFGZ bemoeilijken. Gelukkig zijn er ook handvatten die kunnen helpen, zoals tijdige en duidelijke communicatie met de patiënt, naasten en zorgverleners onderling, het documenteren en delen van informatie, een holistische benadering en zorgverleners die openstaan voor het betrekken van de patiënt en de naasten bij alle aspecten van zorg.

Hoe bevorder je het welbevinden van de IC-patiënt?

Je kunt op verschillende manieren de patiënt op de IC als een mens benaderen, met respect voor hun waardigheid en individuele wensen:

  • Bespreek op structurele, gelijkwaardige en duidelijke wijze de behandeling en zorg met de patiënt en zijn naasten.
  • Spreek met de patiënt, niet over de patiënt.
  • Streef naar voldoende slaap en een dag-nachtritme voor de patiënt, met daglicht overdag en duisternis ’s nachts.
  • Minimaliseer het aantal alarmen en leg uit wat deze betekenen.
  • Sta flexibele bezoektijden toe en betrek naasten bij de zorg voor de patiënt, vooral tijdens ernstige ziekte.
  • Maak de persoon zichtbaar door foto’s van de patiënt achter het bed te plaatsen, met naam en toenaam.
  • Moedig naasten aan om een dagboek bij te houden, zodat patiënten dagen en gebeurtenissen later kunnen herbeleven.

Door deze benadering kan PFGZ een waardevolle bijdrage leveren aan het welzijn van de IC-patiënt en diens naasten.

Deze aanbevelingen zijn onderbouwd in de Richtlijn “Nazorg en revalidatie van intensive care patiënten” en de Richtlijn “Sedatie en analgesie op de IC”.