Marijke Noome,PhD student/ Onderzoeker Lectoraat Acute Intensieve Zorg Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Na een aantal jaar op de vloer te hebben gewerkt als verpleegkundige wilde ik iets anders doen.

Als onderzoeker van het lectoraat Acute Intensieve Zorg houd ik mij bezig met End-of-life care bij IC-patiënten. Ik merkte dat ik het als verpleegkundige moeilijk vond om een patiënt en zijn naasten te begeleiden tijdens de stervensfase, maar ik vond ook dat het een eer was om dit te doen. Ik wilde het altijd goed doen, omdat ik me bewust was van het feit dat het maar één keer kon. 

In de afgelopen jaren is het lectoraat Acute Intensieve Zorg, in samenwerking met de V&VN IC, bezig geweest met de ontwikkeling van een verpleegkundige richtlijn voor patiënten die op de IC komen te overlijden en diens naasten. We hebben een richtlijn ontwikkeld, omdat IC-verpleegkundigen hadden aangegeven niet goed te weten welke rollen en taken zij hadden tijdens End-of-life care op de IC, en protocollen of richtlijnen over dit onderwerp nog niet bestonden.

Voor het ontwikkelen van de richtlijn hebben we literatuurstudies uitgevoerd, interviews met naasten van overleden IC-patiënten en interviews met IC-verpleegkundigen gehouden, en een vragenlijst onder IC-verpleegkundigen afgenomen (zie voor meer informatie en de richtlijn www.laiz.nl).

Op dit moment zijn wij bezig met het ontwikkelen van aanvullingen op de richtlijn, die zich richten op culturele, levensbeschouwelijke en religieuze aspecten van End-of-life care. Met de aanbevelingen die in de richtlijn zijn opgenomen hopen wij IC-verpleegkundigen meer handvatten te geven voor deze specifieke zorg. De richtlijn is inmiddels over de IC's in Nederland verspreid. 

Naast onderzoeker ben ik docent op de HBO-Verpleegkundige van de Haagse Hogeschool. Ik betrek studenten bij het onderzoek, maar ik probeer ook met hen mijn ervaringen te delen. Gedurende de afgelopen jaren hebben we gemerkt dat het bij End-of-life care vaak om ‘het bewust zijn van’ bij IC-verpleegkundigen gaat. De zorg is heel vaak al goed, maar door ons meer bewust te zijn van de situatie en de waarde van een adequate zorg tijdens de stervensfase op een IC, kan de zorg nog beter worden.

Door deel te nemen aan de FCIC kan ik mijn ervaringen en kennis, die ik in de afgelopen jaren heb opgedaan, met een nog breder publiek delen, en mogelijk daarmee ook End-of-life care op de IC nog verder optimaliseren.